ΣΤΕΛΛΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ Αγάπη χωρίς προκατάληψη
Δημοσιεύθηκε: 17 November 2015

H Στέλλα Μιχαηλίδου ανοίγει τα χαρτιά της με γενναία καρδιά, σε μια προσπάθεια η κοινωνία επιτέλους να αποδεχτεί τους συνανθρώπους μας που υποφέρουν από το AIDS και μιλά μαζί μας για ιστορίες ζωής και μηνύματα αγάπης σ έναν κόσμο που όσο πάει μικραίνει και εξατομικεύεται.

Τι είναι το Κ.Υ.Φ.Α.;

To Κ.Υ.Φ.Α. ιδρύθηκε το 2000 και είναι το κέντρο υποστήριξης για φορείς του AIDS. Εδρεύει στο παλιό Νοσοκομείο Λεμεσού, λειτουργεί 3 φορές την εβδομάδα, και έχει ανοικτή γραμμή στο 25340305, όπου μπορεί να αποταθεί κάποιος για περαιτέρω πληροφορίες και οτιδήποτε χρειάζεται κάποιο οροθετικό άτομο. Ιδρύθηκε από παλιούς και νέους εθελοντές πάνω στο θέμα του AIDS. Όλοι ήμασταν παλιοί εθελοντές σε κάποιο άλλο οργανισμό και το 2000 αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε την ίδρυση ενός καινούριου εθελοντικού οργανισμού. Στην ουσία εμείς δεν είμαστε εθελοντές, είμαστε ακτιβιστές. Διεκδικούμε ανθρώπινα δικαιώματα για τα οροθετικά άτομα και στηρίζουμε τις οικογένειες τους ηθικά, ψυχικά και ψυχολογικά.

Υπάρχει κάποια επιτροπή;

Αποτελούμαστε από ένα 9μελές συμβούλιο και πολλούς εθελοντές. Έχουμε πολύ καλή συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, είμαστε στην εθνική επιτροπή σαν ΚΥΦΑ. Τώρα θα κάνουμε κάποιες εκδηλώσεις για την πρώτη του Δεκέμβρη. Επίσης προσπαθούμε να μπει ο σεξουαλικός προσανατολισμός σαν μάθημα στα σχολεία, προσπαθούμε σαν εθνική επιτροπή πράγματα, το σύστημα όμως πάντα κάπου σκοντάφτει. 

Τι σχέδια έχετε για το μέλλον όσον αφορά την ενεργή σας δράση;

Θέλουμε να κάνουμε μια εστία εδώ και κάποια χρόνια. Μας έχει παραχωρηθεί γη από το κράτος έχουμε κάνει τα σχέδια για την οικοδόμηση αλλά λόγω οικονομικής κρίσης είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα. Κάποιες εκδηλώσεις που γίνονται είναι καθαρά για να στηρίζονται οι άνθρωποι που υποφέρουν. Έχουμε κάνει αρκετές δωρεές στην Γρηγόριο Κλινική, περίπου 20.000 ευρώ, και βοηθούμε και τα οροθετικά άτομα όταν δούμε ότι έχουν οικονομικά προβλήματα. Δρούμε άμεσα αν δούμε ότι κάποιος ζητά βοήθεια. 

Δεν υπάρχει κάποια άλλη πηγή χρηματοδότησης εκτός από τις εκδηλώσεις που κάνετε..

Όχι. Μπορούμε να κάνουμε αίτηση από την κυβέρνηση για κάποια χορηγία γιατί είμαστε ήδη δηλωμένος μη κυβερνητικός οργανισμός αλλά έχουμε πει να είμαστε πιο ανεξάρτητος φορέας.

Τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε οροθετικός;

Ο οροθετικός είναι αυτός που φέρει τον ιό του HIV. Όταν νοσήσει κάποιος, πάσχει από AIDS. Άλλο πάσχει κάποιος και άλλο είναι οροθετικός. Ο κόσμος συνήθως μπερδεύεται. Σ’ εμάς έρχονται και άνθρωποι που έχουν ήδη νοσήσει και το έχουν ξεπεράσει στην Γρηγόριο Κλινική, που βρίσκεται στην Λευκωσία και είναι κρατική. Άνθρωποι που έχουν νοσήσει και έχουν επιστρέψει πίσω στην οροθετικότητα.

Ο κόσμος έχει στο μυαλό του τον ιό του AIDS σαν κάτι που υπάρχει μόνο στον κύκλο των ναρκομανών και των ομοφυλόφιλων.

Ναι υπάρχει μια παρανόηση. Είναι πολύ εύκολο να βάζεις ταμπέλες αλλά πολύ δύσκολο να στηρίζεις! Το πιο εύκολο είναι να κατακρίνεις. Το δύσκολο κομμάτι είναι να σταθείς και να στηρίξεις για το καλύτερο. Τα οροθετικά άτομα ζουν κάτω από μια μεγάλη προκατάληψη και περιθωριοποίηση, λόγω της άγνοιας που υπάρχει. Ο κόσμος δεν είναι καλά πληροφορημένος. Δηλαδή μπορεί να ξέρουν ότι μεταδίδεται με την σεξουαλική επαφή αλλά δεν γνωρίζουν κάποιες λεπτομέρειες δηλαδή “αν πιω από το ίδιο ποτήρι με ένα οροθετικό άτομο, αν κάτσω στην ίδια καρέκλα, αν είμαι στον ίδιο χώρο, εάν φάω από τα ίδια μαχαιροπήρουνα, το ίδιο πιάτο, αν θα μολυνθώ;” Δεν μολύνεται κάποιος έτσι! Αν ήταν έτσι, όλος ο κόσμος θα ήταν μολυσμένος.

Πώς αντιδρά συνήθως κάποιος απέναντι σε κάποιo οροθετικό άτομο;

Όλος ο κόσμος στην Κύπρο πανικοβάλλεται μόνο και μόνο στην πληροφορία ότι κάποιος έχει AIDS. Γι αυτό και οι περισσότεροι οροθετικοί το κρύβουν από την κοινωνία. Ακόμη έχουμε μεγάλο δρόμο. Πίστευα ότι είχαμε προχωρήσει σε κάποια πράγματα. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σε θέσεις που είναι οροθετικοί. Φανταστείτε ότι αν αποκαλύψουν αυτό το πράγμα, μπορεί να χάσουν και τις δουλείες τους. Τώρα τα πράγματα έχουν εξελιχθεί. Το HIV αντιμετωπίζεται σαν μια χρόνια πάθηση, σαν να έχει κάποιος διαβήτη. Με τις νέες φαρμακευτικές αγωγές, μειώνεται ο κίνδυνος της μετάδοσης, όταν κάποιος παίρνει σωστά τις δόσεις του. Δυστυχώς έχουμε άγνοια και είναι πολύ σωστό οι άνθρωποι να ενημερωθούν σωστά.

Υπάρχει κάποιο περιστατικό που στ’ αλήθεια σας σόκαρε όσον αφορά τον ρατσισμό σ’ αυτή τη χώρα;

Έχω ζήσει τη μεγάλη προκατάληψη που ζουν τα οροθετικά άτομα, την βιώνω κι εγώ μαζί τους γιατί πάντα υπήρχε και το γιατί να ασχολούμαι εγώ με αυτό το θέμα, ενώ στο εξωτερικό υπάρχουν πολλοί ηθοποιοί και επώνυμοι που ασχολούνται και είναι γενικά πολύ διαδεδομένο να προσπαθείς να βοηθήσεις χωρίς να είσαι φορέας. Στην Κύπρο το μυαλό μας είναι λίγο πιο κλειστό. Έχω ζήσει περίπτωση που είχαμε πάει με ένα οροθετικό άτομο πριν 14 χρόνια σε κάποιο υπουργείο για να δούμε τον υπουργό και επιχειρήσαμε να καθίσουμε στον ίδιο καναπέ με δυο άλλες κοπέλες. Με το που κάθισε δίπλα τους το οροθετικό άτομο, έκαναν πιο κει για να μην κολλήσουν. Αυτή την εικόνα δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Μέχρι τώρα θυμόμαστε την ιστορία με το παιδί που είχε έρθει τότε μαζί μου και γελάμε.

Μόνο όπλο για τον ρατσισμό είναι η γνώση. Υπάρχει κάτι που κάνετε για να κάνετε γνωστό το πρόσωπο του ρατσισμού;

Εγώ πιστεύω ο περισσότερος κόσμος έχει άγνοια. Όπου και να ψάξεις μπορείς να βρεις πληροφορίες για το AIDS, το οποίο δεν είναι κάτι καινούριο, υπάρχει σαν ασθένεια εδώ και χρόνια. Απλά υπάρχει ένας φόβος γύρω από το HIV. Υπάρχει και μια παρανόηση ότι επειδή είναι σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, έχει να κάνει με την σεξουαλικότητα του ατόμου. Αλλά δεν είναι έτσι γιατί υπάρχουν άτομα που έχουν μολυνθεί στο παρελθόν, στο εξωτερικό, από μεταγγίσεις αίματος. 

Θεωρείτε ότι μπορεί να υπάρξει συγκεκριμένο πλάνο για την καταπολέμηση της άγνοιας γύρω από τον HIV;

Θα μπορούσαμε να το καταπολεμήσουμε μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που θα έπαιζαν τον ρόλο της ενημέρωσης και διαφώτισης. Να γίνονται πιο συχνά προγράμματα και πιο συχνά μηνύματα, όχι μόνο 1 Δεκεμβρίου ή 2 φορές τον χρόνο. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ζουν αυτό το πρόβλημα δύο φορές το χρόνο, είναι η καθημερινότητα τους. Ο κίνδυνος της μόλυνσης περισσότερων ανθρώπων είναι καθημερινός. Κάπου ο κόσμος έχει επαναπαυθεί, αλλά ποτέ δεν ξέρεις πότε θα χτυπήσει την πόρτα σου ένα πρόβλημα σαν αυτό και είναι λάθος να περιμένουμε να χτυπήσει την πόρτα μας ένα πρόβλημα για να ευαισθητοποιηθούμε. Ο HIV μπορεί να χτυπήσει οποιονδήποτε ασχέτως φύλου, χρώματος, ηλικίας, θρησκευτικής και πολιτικής πεποίθησης ή χρώματος. Η ευαισθησία στο να στηρίζεις ανθρώπους είναι ανθρωπισμός. Ξεκινά από το να νοιάζεσαι για τους ανθρώπους, να είσαι ανθρωπιστής. Μπορείς να νοιάζεσαι για τους ανθρώπους στηρίζοντας...

Τι έχετε να πείτε για το Καλοκαιρινό συμβάν με τον τουρίστα στην Αγία Νάπα που εκδιώχθηκε από το ξενοδοχείο στο οποίο διέμενε, επειδή είχε AIDS;

Ζούσα την κατάσταση τότε και ήταν χαώδης. Πραγματικά είχα μείνει έκπληκτη με την όλη αντιμετώπιση που είχε αυτός ο άνθρωπος αλλά και την μεγάλη άγνοια και παραπληροφόρηση για το HIV που υπάρχει στην Κύπρο. Και δυστυχώς εκείνο που με είχε εκπλήξει είναι ότι είχε διαρρεύσει ιατρικό απόρρητο, είχαν άγνοια άνθρωποι που είναι μέσα στα πράγματα και θα έπρεπε να γνωρίζουν για τον ιό και τις διαστάσεις του. Δεν ήξεραν που είναι η Γρηγόριος Κλινική. Αυτός ο άνθρωπος έζησε μια κόλαση για κάποιες μέρες, μέχρι κάποια πράγματα να γίνουν και να πάρουν μια ορθή σειρά. Σκεφτείτε ότι αποκάλυψε το ότι είναι οροθετικός για να προφυλάξει άλλους και στιγματίστηκε, διότι στην Αγγλία η αντιμετώπιση είναι πολύ διαφορετική. Όταν έζησα αυτό το περιστατικό, έλεγα “σε τί εποχή ζούμε, στο 1980, όταν πρωτοεμφανίστηκε το HIV;” Που τότε δεν υπήρχαν καν φαρμακευτικές αγωγές. 

Είναι και θέμα κουλτούρας. Είναι καλό να μάθουμε να αποδεχόμαστε τον άλλο σαν οντότητα και ότι φέρει μαζί του...

Πρέπει να πούμε ότι το HIV δεν έχει να κάνει μόνο με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και σεξουαλικότητα του ατόμου. Μπορεί να μεταφερθεί με διάφορους τρόπους. Μπορεί να γεννηθεί κάποιος και να είναι οροθετικός. Είχαμε μια περίπτωση στον Κ.Υ.Φ.Α. όπου οι γονείς ήταν και οι δύο οροθετικοί και δεν το γνώριζαν. Υπήρχαν και περιπτώσεις που γεννήθηκαν παιδιά και απέβαλαν τον ιό. Ο κόσμος δεν παίρνει προφυλάξεις εκεί που πρέπει και προσπαθούν απλά να απομονώσουν τον οροθετικό. Μα δεν είναι εκεί που πρέπει να πάρεις τις προφυλάξεις, να τον στιγματίσεις, είναι εκεί που βγαίνεις έξω και έχεις πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους και δεν παίρνεις προφυλάξεις. Είναι καλά να παίρνονται οι προφυλάξεις. Κάπου έχει περάσει το μήνυμα ότι δεν υπάρχει HIV στην Κύπρο, αλλά τα κρούσματα αυξήθηκαν στην Κύπρο φέτος και πέρσι. 

Πιστεύετε ότι ο κόσμος πια έχει ανώριμη σεξουαλική συμπεριφορά που κάποιες φορές μπορεί να αποβεί μοιραία;

Εγώ θα πω απλά ότι πρέπει να έχει εγκράτεια κάποιος μέχρι μια ορισμένη ηλικία, γιατί όσο πιο αργά ξεκινήσει κάποιος να είναι σεξουαλικά ενεργός, τόσο πιο ώριμο είναι το άτομο και σωματικά και ψυχικά και πνευματικά. Έχουμε κάνει το σεξ ένα πράγμα χωρίς αισθήματα, ενώ ο έρωτας δεν είναι έτσι. Ο έρωτας είναι ψυχή, σώμα, πνεύμα, όλα μαζί. Εμείς έχουμε ξεφύγει σαν άνθρωποι και γι’ αυτό υπάρχουν και τόσα ψυχολογικά προβλήματα στους ανθρώπους. 

Υπάρχει κάτι που σας έχει συγκινήσει από τους ανθρώπους που σας έχουν προσεγγίσει μέχρι τώρα; Κάτι που σας έχει κάνει εντύπωση;

Δεν θα ξεχάσω την περίπτωση όπου διαγνώστηκαν οροθετικοί κάποιοι γονείς και νόσησαν ταυτόχρονα και το παιδί και η μητέρα. Πήγαινα μια στο Γρηγόριο και μια στο Μακάριο για να τους συμπαρασταθώ μέχρι να το ξεπεράσουν. Όταν το ξεπέρασαν, ήρθαν στο ΚΥΦΑ για να με ευχαριστήσουν λέγοντας μου ότι δεν θα μπορούσαν να το ξεπεράσουν αν δεν ήμουν εκεί. Δεν θα την άλλαζα εκείνη την στιγμή με τίποτα υλικό στον κόσμο. Ήταν μια ένωση τριών ψυχών. 

Τί είναι αυτό που σας έκανε να ασχοληθείτε με τον ιό του HIV;

Ήμουν το 1985 στην Αφρική, στο Ζαΐρ με τον πρώην σύζυγό μου. Έμεινα στο Ζαΐρ για ένα χρονικό διάστημα και ήταν μόλις ξεκίνησε το HIV. Έβλεπα τα άτομα μέσα στους δρόμους σκελετωμένα, παιδιά, ενήλικες και δεν ήξερα γιατί, μέχρι που πήρα στα χέρια μου ένα φυλλάδιο που εξηγούσε ότι μέσα στη ζούγκλα υπήρχαν κάποια χωριά που είχαν εξαλειφτεί. Πέθαιναν οι άνθρωποι σαν τις μύγες. Όταν είδα όλη αυτή την κατάσταση είπα, «μ’ αυτό το θέμα θα ασχοληθώ κάποια στιγμή». Όταν ήρθα στην Κύπρο και έβλεπα ότι κανένας δεν ήθελε να αγγίξει το θέμα, έγινα πιο θερμή στο να κάνω κάτι γι αυτό, μιας και είμαι άνθρωπος που του αρέσουν τα δύσκολα. Το 1989 έκαναν ένα σύνδεσμο για το HIV και με κάλεσαν να γίνω μέλος χωρίς εγώ ποτέ να εκφράσω ότι ήθελα να ασχοληθώ μ αυτό. Δεν μπορούσα τότε γιατί είχα τα παιδιά μου μικρά αλλά μετά ασχολήθηκα τελικά και ήμουν και αντιπρόεδρος της κίνησης. Τώρα είμαι πρόεδρος του κέντρου υποστήριξης.

Της Ειρήνης Ασημένου

Φωτογραφία: Μιχάλης Κόκκινος 

Τοποθεσία: Londa Hotel