Με φόντο την ανάπτυξη
Απο Praxia Aresti
Δημοσιεύθηκε: 03 May 2015

Ο Διευθύνων Σύμβουλος και συνιδιοκτήτης του My Mall Λεμεσού δίνει στο Victus μία αποκαλυπτική συνέντευξη και προτείνει λύσεις για την επανεκκίνηση της οικονομίας. Το My Mall ήταν γι’ αυτόν ένα όνειρο ζωής που είχε στα πλαίσια της ανάπτυξης της γενέτειρας του πόλης, Λεμεσού, σήμερα όμως δηλώνει ότι πολλές φορές μετανιώνει γι’ αυτή του την κίνηση και αν γύριζε το χρόνο πίσω δεν θα έβαζε ποτέ μπροστά την υλοποίησή του.

Πώς φθάσατε να είστε συνιδιοκτήτης και Διευθύνων Σύμβουλος του MyMall;
Έχω γεννηθεί και μεγαλώσει εδώ στο Ζακάκι και πάντα στις σκέψεις μου ήταν τα κοινά, τόσο της περιοχής όσο και της ευρύτερης Λεμεσού. Όταν ήμουν μικρός έβλεπα ότι υπήρχε μία κατάσταση χωρίς οράματα, χωρίς ανάπτυξη. Ιδιαίτερα στην Δυτική περιοχή της Λεμεσού. Έτσι, όταν μου δόθηκε η ευκαιρία, ήλθε ξανά πίσω στο μυαλό μου αυτό το όραμα ανάπτυξης που είχα ως νέος. Εργαζόμουν φυσικά όπου και παραμένω μέχρι σήμερα επίσης ο Διευθύνων Σύμβουλος της εργοληπτικής εταιρείας Olympic Building and Metal Construction Ltd, εταιρεία η οποία για περίπου 25χρόνια διατηρούσε διάφορα οικοδομικά συμβόλαια στις αγγλικές βάσεις αλλά και εκτέλεσης έργων στο χώρο της Δημοκρατίας. Για να έλθουμε στο θέμα μας, όμως, το 2004 είχα βρεθεί και συζητήσει με τον σημερινό συνιδιοκτήτη ο οποίος δεν είναι κύπριος για την ανοικοδόμηση ενός εμπορικού κέντρου που θα έπρεπε να ήταν από τα 45000 μέχρι τα 50000 τετραγωνικά μέτρα, πράγμα που θα το κατέτασσε σαν το μεγαλύτερο έργο σε μέγεθος και σε ύψος επένδυσης, για τα δεδομένα της Κύπρου. Συμφωνήσαμε στην υλοποίηση  προκαταρκτικά κι έτσι αρχίσαμε τον προγραμματισμό.

Πόσο δύσκολη ήταν η διαδικασία;
Δεν ήταν καθόλου εύκολη. Από το 2004 που ξεκινήσαμε, βρήκαμε πόρτες ανοιχτές και πόρτες κλειστές, πολλά προβλήματα, όμως επειδή είχαμε πείσμα προχωρήσαμε και τα καταφέραμε. Αντιμετωπίσαμε πολλές δυσκολίες από τις κρατικές υπηρεσίες, από τις υπηρεσίες του Δήμου κλπ σε θεματα γραφειοκρατιας και νομοθεσιων. Το 2009 ολοκληρώθηκε το έργο και 29 Μαΐου έγιναν τα εγκαίνια.

Είναι δύσκολο δηλαδή για έναν επενδυτή, ξένο ή ντόπιο, ν’ αναπτύξει τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στο νησί;
Ναι, είναι. Κι από αυτά που έχω μάθει κι έχω πάθει μέχρι σήμερα δε θα το ξανάκανα ποτέ αυτό αλλά ούτε και θα άντεχα να το περάσω ξανά Ο λόγος είναι ότι αντί να βοηθάμε και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες για τέτοιες μεγάλες επενδύσεις, γιατί μιλάμε για μία επένδυση των 100,000,000, βάζουμε συνεχώς εμπόδια. Το κράτος θα έπρεπε να ενθαρρύνει τους επενδυτές, εκσυγχρονίζοντας τους νόμους για να είναι ευέλικτοι και γρήγοροι. Αυτό το πράγμα τολμώ να πω ότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα. Ο τόπος μας τρώει τα παιδιά του και το έχω αναφέρει πολλές φορές. Κι αν πρόκειται να υπάρξει άλλη ευκαιρία για επένδυση, θα πρέπει να το σκεφτώ 10 φορές πριν προχωρήσω.

Όπως και πολλοί νέοι μεταναστεύουν σήμερα στο εξωτερικό…
Είναι πολύ λυπηρό γιατί κι εγώ έχω οικογένεια και παιδιά και ζουν σ’ αυτό το περιβάλλον. Εκείνο το όραμα που είχα κάποτε να υλοποιήσω και το κατάφερα, προσωπικά σήμερα το μετανιώνω.

Θα θέλατε ν’ ασχοληθείτε καθόλου με τα κοινά για να συμβάλετε στο ν’ αλλάξει αυτό το σύστημα;
Το είχα σκεφθεί για να είμαι ειλικρινής. Ή θα έμενα ένας επιχειρηματίας ευρισκόμενος πίσω από τα πράγματα, χωρίς να φαίνομαι ή θα έβγαινα μπροστά και θα γινόμουν πολιτικός, δηλαδή ένα κύριος ‘ΘΑ’, γιατί έτσι τους αποκαλώ ή να μάθω να χαϊδεύω τα αυτιά του κόσμου. Και δεν θα ήθελα να πάρω αυτό τον τίτλο. Λόγω και των τελευταίων σκανδάλων, όλος ο κόσμος απαξιώνει τους πολιτικούς επειδή δεν υπάρχει ούτε αξιοκρατία, ούτε σεβασμός. Όταν σέβεσαι πρώτα τον εαυτό σου και μετά τους πολίτες αυτού του τόπου, λοιπόν, δεν μπορείς παρά να  μένεις μακριά από την πολιτική.    

Πώς πιστεύετε θ’ αλλάξουν τα πράγματα;
Πρέπει ν’ αλλάξουν πάρα πολλά πράγματα. Πρέπει ν’ αλλάξουν οι θεσμοί για να μπορεί το σύστημα να απορροφήσει νέα μυαλά και νέες ιδέες, κόσμο που θέλει πραγματικά να βοηθήσει τον τόπο του και όχι κάποιους που σκέφτονται πρώτα πώς να αξιοποιήσουν τις θέσεις τους και την δύναμη που τους παρέχει το κράτος για να γίνουν πρώτα εκατομμυριούχοι και μετά να σκεφτούν το καλό του τόπου. Εμένα με πονά και με προβληματίζει αφάνταστα αυτό που συμβαίνει τον τελευταίο καιρό και ντρέπομαι για το επίπεδο που υπάρχει σχεδόν παντού ακόμα και στη βουλή και για το πώς συζητούνται θέματα που οι απλοί πολίτες δεν τα γνωρίζουν. Απλά παίρνονται οι αποφάσεις και ο κόσμος τις επωμίζεται. Όμως φταίει και ο κόσμος που  κάθεται στην πολυθρόνα του απαθής και συνεχίζει να τους ψηφίζει.

Εδώ η προσπάθεια που έχει γίνει, έχει συμβάλει και στη μείωση της ανεργίας. Πόσα άτομα εργοδοτούνται;
Από την αρχή το Μall ήταν στόχος πρέπει να πω και παραμείνει μέχρι και σήμερα κόκκινο πανί για αρκετούς που πιστεύουν λανθασμένα ότι επηρεάζει τα συμφέροντα τους. Μάλιστα μου είχαν πει συγκεκριμένα ότι ο χώρος εδώ θα γίνει «φωλιές πεζουνιών». Τόσο λίγη ήταν η εκτίμηση που είχα, καταθέτοντας την ψυχή μου και τα χρήματά μου. Όμως αυτό εμένα με πείσμωσε σε βαθμό να θυσιάσω τα πάντα, ακόμη και την υγεία μου γι’ αυτό το πρότζεκτ για να το απολαμβάνει ο Λεμεσιανός και ο Κύπριος γιατί το αξίζουν. Εδώ εργοδοτούνται πέραν των 1000 ατόμων και άλλοι 4000 που εργάζονται σε εταιρείες που τροφοδοτούν το mall.

Σχετικά με τις τελευταίες συζητήσεις περί αργίας της Κυριακής, ποια είναι η θέση σας;
Ένα από τα καλύτερα πράγματα που έχουν συμβεί, πέραν της εργοδότησης αυτών των χιλιάδων ατόμων, είναι και η έκδοση των πρόσφατων διαταγμάτων για το άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές. Κάτι που βοήθησε τον καταναλωτή και του έδωσε την επιλογή να ψωνίζει όπου θέλει, ενώ παράλληλα ανέπτυξε τον υγιή ανταγωνισμό. Επίσης, τα έσοδα που έχει το κράτος από αυτό τον νόμο είναι τεράστια. Μιλάμε για εισφορές τόσο στο ΦΠΑ, όσο και εταιρικούς φόρους.

Ποιοι είναι αυτοί που ζητούν τα καταστήματα να μείνουν κλειστά τις Κυριακές;
Αυτοί που ζητούν να κλείσουν τα καταστήματα τις Κυριακές δια μέσω κάποιων κομμάτων είναι η ΠΟΒΕΚ και ο Σύνδεσμος Περιπτέρων. Κλείνοντας όμως τα καταστήματα τις Κυριακές θα πρέπει να σκεφτούμε λίγο σοφά τι σημαίνει αυτό. Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει η οικονομία μας; Ο τουρίστας που θα πάει; Ο εσωτερικός τουρισμός που θα πάει; Ο καταναλωτής θέλει να έχει επιλογές. Θέλει να πάει στο mall για παράδειγμα γιατί είναι ένας κλειστός χώρος με όλες τις ανέσεις, όπου το καλοκαίρι έχει κλιματισμό και το χειμώνα θέρμανση ή για να κάνει shopping therapy. Αυτό θέλουν να το στερήσουν από τον κόσμο; Και που θέλουν να κυκλοφορούν τα παιδιά τους; Στους δρόμους και όχι σ’ ένα εμπορικό κέντρο με όλη την ασφάλεια που τους παρέχει;

Μου δίνετε την ευκαιρία τώρα να σας ρωτήσω και για την Ανεξαρτησίας. Κάποιοι κατηγορούν το Μall που τα καταστήματα εκεί ψυχομαχούν. Τι τους απαντάτε;
Από την δική μας την πλευρά δεν υπάρχει κόντρα με τους καταστηματάρχες. Έχω ακούσει όμως ότι κάποιοι μιλάνε εναντίον του Μall και το θεωρούν υπεύθυνο για την κατάντια τους. Απλά να απαντήσω ότι καμιά ευθύνη δεν φέρει το Μall, αλλά ο κάθε επιχειρηματίας από μόνος του, έναντι στην επιχείρηση του. Αντιθέτως και να σταθώ λίγο στον, Δήμο Λεμεσού, στον Δήμο μας και να πω ότι στηρίζει με όλα τα μέσα τους καταστηματάρχες του κέντρου και αυτό φαίνεται από τις εκδηλώσεις που γίνονται ολόχρονα σε επιλεγμένους χώρους, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται το Mall.

Πόσα καταστήματα υπάρχουν σήμερα μέσα στο Mall;
Υπάρχουν γύρω στα 115 καταστήματα, 1 Τράπεζα, 15 εστιατόρια και 4 χώροι διασκέδασης. Στο μέλλον φυσικά θα θέλαμε να κάνουμε κι άλλες προσθήκες για να θεωρείται ένα ολοκληρωμένο εμπορικό κέντρο. Και ήδη έχουμε στα σχέδια να προστεθεί το Phase 2 όπου θα περιλαμβάνει σουπερμάρκετ, σινεμά και D.I.Y.

Ακούγεται ότι τα ενοίκια για τους καταστηματάρχες είναι πολύ ακριβά. Ισχύει κάτι τέτοιο;
Δεν συμφωνώ, δεν πιστεύω ότι αυτό το λένε υφιστάμενοι καταστηματάρχες. Ειλικρινά δεν ξέρω γιατί το λένε κάποιοι αυτό. Καταρχάς δεν είναι ενοίκιο αλλά δικαίωμα χρήσης και θεωρούμε ότι το κόστος σε ποσοστό των δικαιούχων χρήσης είναι πολύ καλό και ενδεικτικά βιώσιμο συμφώνως των 4.000.000 επισκεπτών και συνάμα του συνόλου των πωλήσεων τους. Εγώ δεν έχω άμεση επαφή με όλους τους ιδιοκτήτες, αλλά η ομάδα του management όπου μας ενημερώνει σε τακτά διαστήματα και μας διαβεβαιώνει ότι υπάρχει πλήρης ικανοποίηση από τους δικαιούχους χρήσης αλλά και το ότι οι σχέσεις μεταξύ των δυο είναι επαγγελματικά σε ψηλό βαθμό και άψογες.

Υπάρχουν κάποιες επωνυμίες που θα θέλατε να φέρετε στο Mall;
Ναι υπάρχουν κάποιες. Για παράδειγμα, με το H&M ήμασταν κοντά στο  να βάλουμε την υπογραφή, αλλά λόγω των γνωστών γεγονότων των τραπεζών Μάρτιο του 2013 ανέβαλαν την κάθοδο τους. Οι μεγάλες αυτές εταιρείες / επωνυμίες θέλουν να έλθουν Κύπρο, όμως βάζουν ως όρο τα καταστήματα να είναι ανοιχτά τις Κυριακές. Γιατί όταν ανοίγει ένα κατάστημα και το 30% του τζίρου του έρχεται από τις Κυριακές, καταλαβαίνεις πόσο σημαντικό είναι.

Τι άλλο πιστεύετε ότι θα μπορούσε να γίνει;
Φιλελευθεροποίηση γενικά του ωραρίου, αλλά επιμένουν στην Κυριακή γιατί σου λένε είναι μέρα οικογένειας. Θα πρέπει δηλαδή εμένα ως καταναλωτή να με καθοδηγεί ο οποιοσδήποτε και να μου λέει σήμερα, Κυριακή, δεν μπορείς να πας με την οικογένειά σου στο Mall γιατί θα είναι κλειστό και να πας στον Κήπο, για παράδειγμα, της Λεμεσού ή στην παραλία, γιατί εκεί μπορεί να υπάρχουν και κάποια καταστήματα ανοικτά εάν είναι δυνατόν. Πρέπει, όμως να διαμορφώνεις πολιτική ανάλογα με τις σημερινές καταστάσεις (πολιτικές και οικονομικές), που επικρατούν όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε όλη την Ευρώπη και όχι έτσι.

Πιστεύετε ότι κάποιοι πολιτικοί δεν κατανοούν την ανάγκη φιλελευθεροποίησης των ωραρίων των καταστημάτων;
Οι βουλευτές μας βιάζονται να σηκώνουν χέρια χωρίς να σκέφτονται. Και αν κοιτάξεις τα βιογραφικά αυτών των ανθρώπων θα καταλάβεις αν μπορεί ένας επιχειρηματίας να εξαρτάται από αυτούς. Πολλά πράγματα βέβαια τα καταλαβαίνουν, όμως, ακολουθούν πιστά τη γραμμή τους κόμματός τους. Και αυτά γίνονται και σε άλλα ψηφίσματα, όχι μόνο σε αυτό που αφορά τις Κυριακές. Η φιλελευθεροποίηση του ωραρίου είναι για το συμφέρον του κόσμου, της οικονομίας και του κράτους. Με αυτά τα μυαλά δεν μπορούμε να φέρουμε νέους επενδυτές, δεν μπορούμε να έχουμε ανάπτυξη.

Ένα μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε προς τον πολιτικό κόσμο;
Έχουμε ψηλό μορφωτικό επίπεδο στην Κύπρο. Οι νέοι μας σπουδάζουν και στο τέλος καταλήγουν να είναι άνεργοι οι περισσότεροι και κάποιοι να  δουλεύουν ως σερβιτόροι. Αυτή η κατάσταση με λυπεί ιδιαίτερα και πρέπει ν’ αλλάξει.
Εμένα με πονά και με προβληματίζει αφάνταστα αυτό που συμβαίνει τον τελευταίο καιρό και ντρέπομαι για το επίπεδο που υπάρχει σχεδόν παντού ακόμα και στη βουλή και για το πώς συζητούνται θέματα που οι απλοί πολίτες δεν τα γνωρίζουν.