ΜΑΡΙΑ ΜΠΟΤΣΑΡΗ Η άλλη πλευρά της ζωής
Δημοσιεύθηκε: 20 October 2015

Η Μαρία Mπότσαρη – Καυκαλιά, Λειτουργός Μάρκετινγκ & Δημοσίων Σχέσεων του ΠΑΣΥΚΑΦ, εξομολογείται στους αναγνώστες του Victus τις δικές της εμπειρίες,μας μιλάει για την πρόληψη, για τη θετική ενέργειακαι πώς αυτή επηρεάζει τις ζωές μας, αλλά και για το πόσοδύσκολο και συνάμα εμψυχωτικό είναι να βρίσκεται κανείς στην πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της ασθένειας του καρκίνου.

Πώς προέκυψε η ανάγκη δημιουργίας του ΠΑΣΥΚΑΦ;

Ο ΠΑΣΥΚΑΦ ιδρύθηκε το 1986 από μία ομάδα ανθρώπων που βίωσαν τον καρκίνο και ένιωσαν ότι υπήρχε η ανάγκη στήριξης των ασθε-νών. Μέχρι σήμερα κάποιοι από αυτούς είναι ακόμα στο Διοικητικό Συμβούλιο. Η πρώτη υπηρεσία που παρείχε ο Σύνδεσμος ήταν η ψυχοκοινωνική στήριξη και μετά ακολούθησαν η κατ’ οίκον νοση-λευτική φροντίδα, η υπηρεσία μεταφοράς, τα κέντρα ημέρας και η φυσιοθεραπεία. 

Πόσα είναι τα μέλη του Συνδέσμου;

Έχουμε γύρω στα 4000 μέλη. Συνήθως μέλη είναι οι ίδιοι οι ασθενείς ή οι συγγενείς τους. Δεν είναι υποχρεωτικό όμως να γίνει κάποιος μέλος για να λαμβάνει τις Υπηρεσίες του Συνδέσμου. Μπορεί κάποιος απλά να δηλώσει την επιθυμία του να ενημερώνεται για τις εκδη-λώσεις μας ή να γίνει εθελοντής βοηθώντας, με όποιο τρόπο μπορεί, στις διάφορες δραστηριότητες. Αν κάποιος επιθυμεί μπορεί να γίνει μέλος για να έχει δικαίωμα ψήφου για την εκλογή του Συμβουλίου. Το μέλος πληρώνει 20 ευρώ το χρόνο. Ο κόσμος σήμερα είναι λίγο δύσπιστος, όμως ο Σύνδεσμός μας έχει αποδείξει την αξιοπιστία του γι’ αυτό και τον στηρίζουν.

Ποια είναι η πιο σημαντική δωρεάν υπηρεσία που παρέχει ο ΠΑΣΥΚΑΦ; 

Όλες οι Υπηρεσίες είναι εξίσου σημαντικές. Είμαστε μία πολυθε-ματική ομάδα που παρέχει υπηρεσίες ανάλογα με τις ανάγκες των ασθενών και των οικογενειών τους. Εδώ και ένα χρόνο άρχισε πλέον να λειτουργεί 24ωρη κατ’ οίκον φροντίδα στη Λεμεσό. Είναι πάρα πολύ σημαντικό για τον ασθενή και την οικογένειά του να ξέρει ότι οποιαδήποτε ώρα χρειαστεί κάτι, ο νοσηλευτής του ΠΑΣΥΚΑΦ θα είναι δίπλα του. Είχαμε αναγνωρίσει την ανάγκη δημιουργίας αυτής της Υπηρεσίας και πέρσι αυτός ο στόχος έγινε εφικτός. Οι ασθενείς που μένουν σπίτι τους, είτε από επιλογή, είτε λόγω της πληρότητας που υπάρχει στο νοσοκομείο, ξέρουν ότι έχουν στήριξη. Για έναν ασθενή το να πάει στις Πρώτες Βοήθειες και να περιμένει να νοσηλευτεί είναι μεγάλη ταλαιπωρία, ειδικά όταν βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της ασθένειάς του. Πλέον οι ασθενείς μπορουν να έχουν τη φρο-ντίδα που χρειάζεται στο σπίτι τους οποιαδήποτε στιγμή χρειαστεί.Ένας άλλος τομέας που δραστηριοποιείται ο ΠΑΣΥΚΑΦ είναι η πρό-ληψη και η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου. Διοργανώνονται διά-φορες εκστρατείες πρόληψης που έχουν θέματα όπως η διατροφή, το κάπνισμα και η προστασία από τον ήλιο. 

Ποια είναι η πιο συνηθισμένη μορφή καρκίνου που συναντάμε στην Κύπρο;

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συνηθισμένος. Παλιά τον βλέ-παμε σε ηλικίες άνω τον 40 - 50 και τώρα τον βλέπουμε ακόμα και σε ηλικίες των 20 και των 30. Γι’ αυτό το λόγο αρχίσαμε και την εκστρατεία που ονομάσαμε «Καφές με Αγάπη». Με αυτό τον τρόπο έχουμε τη δυνατότητα να μπούμε στα σπίτια των ανθρώπων και να μιλήσουμε σαν μια παρέα, πίνοντας τον καφέ μας. Μιλάμε, συζητάμε χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις και έτσι περνούν πιο εύκολα τα μηνύ-ματα. Ενημερώνουμε για τις μαστογραφίες, τα τεστ ΠΑΠ, πώς να προσέχουμε το σώμα μας κλπ.

Έχουν γίνει καλύτερα τα πράγματα σε ό,τι αφορά στην ενημέρωση του κόσμου; 

Τώρα αρχίζουν να γίνονται καλύτερα. Στις μικρές κοινότητες παρα-τηρήσαμε το φαινόμενο όπου γυναίκες δεν είχαν κάνει ποτέ το τεστ ΠΑΠ ή μαστογραφία γιατί υπάρχει ο φόβος του «αν έχω κάτι». Ο στόχος μας είναι να περάσουμε το μήνυμα ότι πρόκειται για τη ζωή μας, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι η καλύτερη θεραπεία. Πρέπει να γνωρίζουμε το σώμα μας και τις αλλαγές που γίνονται σε αυτό για να μπορούμε να προλάβουμε την ασθένεια. Αφιερώνεις λίγο χρόνο για σένα για να εξασφαλίσεις την υγεία σου προτού να είναι αργά. 

Υπάρχει αύξηση των περιστατικών καρκίνου στην Κύπρο;

Έχουν αυξηθεί αρκετά τα περιστατικά τα τελευταία χρόνια. Έχου-με αρκετά μεγάλη αύξηση των περιστατικών σε νεαρές ηλικίες. Ξεκινήσαμε τα τελευταία χρόνια ένα σύστημα καταγραφής των ασθενών που έρχονται στον Σύνδεσμο για να έχουμε μία καλύτερη εικόνα.

Η Κύπρος έχει την τεχνολογία που χρειάζεται στα νοσοκομεία της, για τις θεραπείες των ασθενών;

Ναι, τα Κρατικά Νοσηλευτήρια και το Ογκολογικό της Τράπεζας Κύ-πρου θεωρούνται καλά κέντρα για να κάνει κάποιος τις χημειοθε-ραπείες του. Η ακτινοθεραπεία προσφέρεται μόνο στο Ογκολογικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου στη Λευκωσία. Ο ΠΑΣΥΚΑΦ προσπαθεί να ενημερώνει το προσωπικό του για τα νέα δεδομένα που προκύ-πτουν και φροντίζουμε να έχουμε ότι πιο εξελιγμένο υπάρχει στη διάθεσή μας. Είμαστε σε πάρα πολύ καλό δρόμο. Έχουμε συνερ-γασίες με διεθνείς οργανισμούς και φυσικά με τους Ογκολόγους γιατρούς στην Κύπρο. 

Υπάρχει εξέλιξη σε ό,τι αφορά στη θεραπεία του καρκίνου;

Είμαι 15 χρόνια στον Σύνδεσμο και πιστεύω μέσα από την εμπειρία μου ότι ναι υπάρχει εξέλιξη. Περιστατικά που πριν 10 – 15 χρόνια δεν θα θεραπεύονταν, σήμερα θεραπεύονται. Πιστεύω όμως ότι πολύ μεγάλο ρόλο διαδραματίζει η ψυχολογία του κάθε ασθενή και οι στόχοι που βάζει ο καθένας. Θαυμάζω τους ανθρώπους που βάζουν στόχους στη ζωή τους και δεν παραιτούνται. Για παράδειγμα, συνα-ντούμε άτομα που λένε: «εγώ θα αντέξω για να σπουδάσω τα παι-διά μου» ή «για να παντρέψω την κόρη μου». Βάζουν την ασθένειά τους στην άκρη και αντιμετωπίζουν τη ζωή θέτοντας στόχους. Έρχομαι και εγώ σε επαφή με τους ασθενείς. Στην αρχή επικρατεί ένας πανικός, ένα σοκ, όχι μόνο από τον ασθενή αλλά και από όλη την οικογένεια. Σιγά σιγά, όμως και νιώθοντας ότι έχουν τον Σύνδεσμο, μία ομάδα ανθρώπων οι οποίοι είναι γνώστες του αντικειμένου, κοντά τους, ηρεμούν και παλεύουν για τη ζωή τους. Είναι ένα σχολείο για μένα ο ΠΑΣΥΚΑΦ. Μαθαίνεις πολλά μέσα από τις εμπειρίες των ανθρώπων και το πώς αντιμετωπίζουν την ασθένεια.

Τι ήταν αυτό που σε έκανε να έρθεις στον Σύνδεσμο;

Γνώρισα των ΠΑΣΥΚΑΦ λόγω των περιστατικών καρκίνου στην οι-κογένειά μου. Ο παππούς μου, ο πατέρας μου, η γιαγιά μου, οι θείες μου, ο πεθερός μου, ήρθαν αντιμέτωποι με τον καρκίνο. Βιώνοντας τον πανικό που προκαλεί ένας καρκίνος μέσα στην οικογένειά μου, στα πιο κοντινά μου πρόσωπα συνειδητοποίησα ότι έπρεπε να κάνω κάτι για αυτό. Να παλέψω με όποιο τρόπο μπορώ και εγώ, να μπω σε αυτή τη μάχη ενάντια στον καρκίνο.

Σε φοβίζει καθόλου αυτό;

Ναι, με φοβίζει κάποτε αυτό. Γι’ αυτό και έκανα το όραμα του ΠΑ-ΣΥΚΑΦ όραμά μου. Να απαλλαχτούμε από τον καρκίνο και από την απειλή του καρκίνου. Σίγουρα είναι δύσκολο να εξαφανιστεί ωςασθένεια, όμως να υπάρχει πλήρης αποθεραπεία. Κάποτε και η γρίπη ήταν θανάσιμη ασθένεια, όμως σήμερα είναι πολύ απλή η αντιμετώπιση της. 

Μήπως κάποιοι στέκονται εμπόδιο στην εξέλιξη της θεραπείας του καρκίνου;

Τα συμφέροντα των φαρμακευτικών βιομηχανιών σίγουρα είναι μεγάλα και πιστεύω ότι υπάρχει πιθανότητα αυτό να στέκεται ως εμπόδιο στο να προχωρήσουμε πιο γρήγορα σε θεραπείες, ίσως πιο εύκολες και οικονομικές. Παίζονται πολλά δισεκατομμύρια σε αυτόν τον τομέα. Βλέπουμε και περιστατικά που επιλέγουν άλλες εναλλακτικές μεθόδους. Οι ασθενείς δοκιμάζουν τα πάντα στην απόγνωσή τους. Αυτό που πιστεύω είναι ότι παίζει μεγαλύτερο ρόλο το πώς αντιμετωπίζεις εσύ την ασθένεια. Η ψυχολογία σου. Το πόσο θα πιστέψεις στη θεραπεία σου.

Άρα πιστεύεις ότι η δύναμη για την αντιμετώπιση του καρκίνου βρίσκεται στην ψυχή του καθενός.

Τα πάντα είναι ενέργεια. Σκεπτόμενοι θετικά ελκύουμε θετικά πράγματα, θετική ενέργεια. Είναι τα δικά σου κύτταρα που μεταλ-λάσσονται για διάφορους λόγους που σίγουρα έχουν σχέση με τα βιώματά σου, με τις πληγές που μπορεί να σου άφησαν κάποια δυσάρεστα γεγονότα. Όλα αυτά που νιώθεις,πιστεύω ότι εκδη-λώνονται στο σώμα σου μέσω των διαφόρων ασθενειών. Όπως έρχεται ένας καρκίνος, πιστεύω ότι μπορεί να φύγει, όταν βρούμε την αιτία. Και όταν βρεις την αιτία, αλλάζεις, απαλλάσσεις τον εαυτό σου και από τους άλλους «καρκίνους» της ζωής σου. Κάνεις την ανατροπή και λες θα ζήσω χαρούμενος, ευτυχισμένος. Μπορεί η δουλειά σου ή ο τρόπος ζωής σου, ή ακόμα και άτομα τα οποία σε περιβάλλουν να είναι καρκίνωμα για σένα για παράδειγμα, και να επιβάλλεται να κάνεις αλλαγές στη δομή της ζωής σου για να απαλλαγείς από οτιδήποτε αρνητικό. 

Εσένα τι είναι αυτό που σε παρακινεί στη ζωή και σε κρατάει δυνατή;

Για μένα πάνω από όλα είναι η οικογένειά μου. Επίσης ασχολούμαι με το γιόγκα και το πιλάτες. Είναι ένας τρόπος να κρατώ το σώμα και το μυαλό μου σε μια ισορροπία. Η θάλασσα με ηρεμεί πολύ, με εξαγνίζει, είναι ένας τρόπος διαφυγής και κάθαρση από όλα τα αρνητικά που μπορεί να εμπερικλείει μια μέρα. Μια αγκαλιά από τα παιδιά μου, μου ξανα-ζωγραφίζει το χαμόγελό μου. Ο καθένας πρέπει να βρει αυτά τα μικρά πράγματα που τον βοηθούν να παραμένει δυνατός. 

Η φύση της δουλειάς σε αναγκάζει να κουβαλάς μαζί σου άσχημα αισθήματα;

Σίγουρα επηρεάζομαι από κάποια περιστατικά. Κάποιες φορές μπορεί να πω δεν αντέχω άλλο. Ο ΠΑΣΥΚΑΦ όμως, μας παρέχει και ψυχολογική στήριξη, ιδιαίτερα στους νοσηλευτές, γιατί αυτοί βλέπουν περισσότερα και βιώνουν και το θάνατο πολλές φορές. Το κάθε άτομο που βρίσκεται στον Σύνδεσμο έχει τη δική του ιστορία και τους δικούς του λόγους που τον έφεραν εκεί. 

Υπάρχει κάποια κρατική βοήθεια;

Είναι πολύ μικρή η κρατική βοήθεια σε σχέση με τα έξοδα που έχει ο ΠΑΣΥΚΑΦ για να παρέχει όλες αυτές τις υπηρεσίες. Καλύπτει μόνο το 10% των εξόδων μας. 

Υπάρχουν περιπτώσεις που ο ΠΑΣΥΚΑΦ χρηματοδοτεί τις θεραπείες των ασθενών;

Οι ασθενείς με καρκίνο στην Κύπρο δικαιούνται δωρεάν ιατρο-φαρμακευτική περίθαλψη. 

Υπάρχει η πρόθεση για τη δημιουργία ολοκληρωμένης μονάδας για τους καρκινοπαθείς στο Νοσοκομείο Λεμεσού; 

Γίνονται προσπάθειες για να γίνει Ακτινολογικό Τμήμα στη Λεμεσό. Όμως το θέμα αυτό μεταφέρεται από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, παρόλο που η απόφαση υπάρχει από το 2002. Καταφέραμε να έχουμε ένα Ογκολογικό Τμήμα στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου γίνονται χημειοθεραπείες. Σκέψου ότι η ακτινοθεραπεία (που μόνο στη Λευκωσία γίνεται) παίρνει περίπου 5 - 7 λεπτά και είναι κάτι που πρέπει να κάνει ο ασθενής κάθε μέρα για 20, 30 ή 40 μέρες. Μιλάμε για μεγάλη ταλαιπωρία, ειδικά για άτομα που κατοικούν στη Λεμεσό και ιδιαίτερα στη Πάφο. 

Πώς μπορεί να στηρίξει ο κόσμος του ΠΑΣΥΚΑΦ;

Ο κόσμος μπορεί να στηρίξει του ΠΑΣΥΚΑΦ μέσα από τις εκδηλώσεις τις οποίες διοργανώνουμε, με εισφορές και με χορηγίες. Επίσης μπορεί να δηλώσει την επιθυμία του να γίνει εθελοντής και να αξι-οποιείται ανάλογα. Οι άνθρωποι που στηρίζουν τις προσπάθειές μας είναι συνήθως άνθρωποι που έχουν βιώσει την προσφορά και το έργο του ΠΑΣΥΚΑΦ.

Της Πράξιας Αρέστη

Φωτογραφία: Μιχάλης Κόκκινος

Τοποθεσία: «Μικρή Σαλαμίνα», Πάρκο Γλυπτικής Φίλιππου Γιαπάνη