ΝΙΚΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ Πνεύμα και γοητεία στο ντιβάνι μας
Απο Μύρια Τρύφωνος
Δημοσιεύθηκε: 15 April 2016

Περιμένοντας τον Νίκο Γαλανό στο λόμπυ του ξενοδοχείου μαζί με την υπόλοιπη ομάδα, έπιασα τον εαυτό μου να ανυπομονεί γι’ αυτήν την νέα γνωριμία. Ένας ηθοποιός θρύλος, που μετρά περί την 50ετία στο καλλιτεχνικό στερέωμα. Είχα διαβάσει τόσα πολλά γι’ αυτόν, ειδικότερα τις τελευταίες μέρες, στην προσπάθειά μου να προετοιμάσω τις ερωτήσεις μου.

Βυθισμένη στην ψυχολογική μου προετοιμασία για την επόμενη 1 ώρα μαζί του, τον είδα να βγαίνει από το ασανσέρ και να κατευθύνεται προς το μέρος μας. Χαμογελαστός, με μια γλυκύτητα στο ύφος και προπάντων γοητευτικότατος. Η γνώριμη ήρεμη φωνή του και ένα ‘Γεια σας παιδιά’, με προδιάθεσαν για το τι επρόκειτω να ακολουθήσει. Έγιναν οι συστάσεις, άπλωσα το χέρι με συγκίνηση και ομολογώ ότι όλη η προετοιμασία μου ήταν αχρείαστη.

Πώς αυτοσυστήνεστε;

Υπάρχουνε 2 πλευρές. Η μία είναι αυτή που είμαι και η άλλη αυτή που φαίνεται. Αυτό το ‘φαίνεται’ βέβαια είναι μέσα από την έννοια του επαγγέλματος που ο θεατής ή ο αναγνώστης βλέπει και που είναι βέβαια ένας άλλος χαρακτήρας από εμένα. Οπότε θα έλεγα είναι κάτι που πιστεύει ο θεατής ότι είμαι χωρίς να σημαίνει ότι σε αυτό θα είναι αντικειμενικός, διότι επηρεάζεται από ένα ‘x’ρόλο. Συνήθως αυτό που είμαι εγώ το βγάζω στο περιβάλλον το δικό μου, το φιλικό μου, το οικογενειακό μου, σε ανθρώπους που μπορεί να τους έχω εμπιστοσύνη, ανθρώπους που ανταλλάσσουμε τα αληθινά που έχουμε μέσα μας. Στον πολύ τον κόσμο δεν μ’ αρέσει και γι αυτό δεν βγάζω προς τα έξω την προσωπική μου ζωή. Το σύστημα, χωρίς να φταίει πολλές φορές έμαθε τον θεατή να τον ενδιαφέρει η κλειδαρότρυπα και αυτό είναι κάτι που εμένα δεν με εκφράζει.

Τι είναι αυτό που δεν γνωρίζει ο κόσμος για εσάς και δεν είναι φανερό υπό το φως της δημοσιότητας.

Πολλά δεν ξέρει γιατί ειδικά στην περίπτωσή μου δεν έχω βγει, ούτε βγαίνω με την προσωπική μου ζωή. Άρα νομίζω για τα προσωπικά μου δεν έχει ιδέα. Από κει και πέρα μπορεί να υπάρχουν κάποια γραφόμενα ή ακόμα και τηλεοπτικά που μπορεί να είναι και αυθαίρετα και ο κόσμος να νομίσει ότι είμαι αυτό που διαβάσανε ενώ δεν έχω καμία σχέση με αυτό. Όταν πάλι είναι να βγω σε μια συνέντευξη τηλεοπτική είτε δημοσιογραφική θα βγάλω αυτά που κατά τη γνώμη μου είναι υπεραρκετά για να ξέρει ο θεατής.

Για εσάς σαν χαρακτήρα;

Το ότι εγώ ασχολούμαι με το ‘είναι’ και όχι το ‘φαίνεσθαι’ αυτό δεν το ξέρει ο κόσμος. 

Λένε ότι η υπέρ-ανάλυση οδηγεί στην παράλυση. Έχετε νιώσει ποτέ ότι όλη αυτή η ανάλυση μπορεί να είναι κουραστική για τους γύρω σας ή ακόμα και για εσάς τον ίδιο;

Συμφωνώ σε αυτό. Η υπέρ-ανάλυση πολλές φορές κάνει κακό. Την πρώτη ζημιά που σου κάνει είναι ότι χάνεις το παρόν γιατί μέσα από την υπέρ-ανάλυση βρίσκεσαι αλλού, λογικεύεις τα πράγματα, άρα λογικεύεις και το συναίσθημα που είναι λάθος. Επίσης ακόμα ένα σημείο, γίνεσαι κουραστικός και στους άλλους πάρα πολύ. Όμως ένας χαρακτήρας είναι χαρακτήρας. Αν το έχεις να υπέρ-αναλύεις δεν μπορείς να το αλλάξεις, και μπαίνεις σε μια λογική ‘και γιατί να το αλλάξεις στην τελική;’. Υπάρχει κανένας λόγος; Έτσι είμαι, αυτό είμαι. Όμως πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου που έχει μπει σε μια υπέρ-ανάλυση και μόλις το συνειδητοποιήσω το σταματάω για να μην γίνομαι κουραστικός στον άλλον. Όχι για να έχει καλή εντύπωση ο άλλος για μένα, αλλά από ευγένεια για να μην τον κουράσω.

Φαντάζομαι αυτό συμβαίνει στην προσωπική σας ζωή γιατί στην δουλειά σας η υπέρ-ανάλυση πάντα βοηθάει. Υπήρξε κάποιος ρόλος που να ταυτιστήκατε στην ανάλυση λίγο παραπάνω από άλλους;

Επειδή έχω κάνει πολλά θεατρικά έργα, υπήρξαν ρόλοι που πραγματικά με είχαν επηρεάσει και μου άρεσαν, και υιοθετούσα στοιχεία στην καθημερινότητά μου που ήταν του ρόλου. Το πιο σημαντικό όμως που μου έμεινε ήταν η ατμόσφαιρα του ρόλου με τους άλλους χαρακτήρες του έργου. Δηλαδή θυμάμαι όταν είχα κάνει την Άυλή των θαυμάτων’, το έργο του Καμπανέλλη πριν από 10χρόνια, μου ‘ρχόταν πολλές φορές η όλη ατμόσφαιρα και με επηρέαζε στην καθημερινότητά μου σε σχέση με τους υπόλοιπους ρόλους. Δηλαδή συναισθήματα, καταστάσεις του ρόλου μου σε σχέση με τους άλλους ρόλους. Είναι ένα μπλέξιμο όλο αυτό και αυτό είναι η ομορφιά του. Εκεί το καλό είναι να μην το αναλύουμε, να το αφήνουμε να υπάρχει. Γιατί θυμάμαι όπως μου έλεγε ένας διδάσκαλός μου ότι το να υπέρ-αναλύουμε έναν ρόλο στο τέλος μπορεί να τον καίμε. Γιατί χάνεις απ ́το συναίσθημα.

Πόσα χρόνια ασχολείστε με τα καλλιτεχνικα;

Κοντά στα 50 χρόνια.

Όλο αυτό το διάστημα φαντάζομαι έχετε βιώσει πολλά σκαμπανεβάσματα με το ‘εγώ’ σας. Θυμάστε έντονες στιγμές;

Ναι υπήρξαν στιγμές που το ‘εγώ’ δούλευε και κυριαρχούσε προς στιγμήν. Τα πρώτα χρόνια δεν πρέπει να το καταλάβαινα πώς δούλευε, παρόλο που σε αυτή την υπέρ-ανάλυση ήμουν από νέος, όπως επίσης έβλεπα και μέσα από ένα άλλο φίλτρο μια πραγματικότητα επίσης από νέος. Με ενδιέφεραν δηλαδή και ασχολιόμουν και με άλλα πράγματα, δηλαδή με φιλοσοφικά, μεταφυσικά, ήμουν ενταγμένος μέσα σε ομάδες, και σπουδαίες ομάδες και με σπουδαίους ανθρώπους, με αναζητήσεις και προβληματισμούς. Παρ’όλα αυτά στην διαδρομή την επαγγελματική υπήρχανε στιγμές που μετά συνειδητοποίησα ότι δεν είχα συνείδηση του τι συνέβαινε. Άρα μπορεί να είχα πέσει σε πολλές λακκούβες με φίδια που εγώ δεν έπαιρνα είδηση.

Τι ήταν αυτό που σας έσωσε από τα ‘φίδια’;

Εκεί που κατέληξα μετά από πολλά χρόνια είναι ότι αυτό που με έσωσε είναι το ότι από τη φύση μου έχω μια σεμνότητα και ένα σεβασμό προς τον άνθρωπο. Δηλαδή σέβομαι τον άνθρωπο, όποιος και αν είναι εξωτερικά, όποιο επάγγελμα και να κάνει. Δεν θεώρησα τον εαυτό μου κάτι διαφορετικό από τον άλλονε. Δεν θεώρησα ότι είμαι κάτι σπουδαίο επειδή με ξέρουν 10 άνθρωποι. Μου δημιουργούσε μια αντίληψη σεμνότητας όπου πλέον δεν έβγαινε το ‘εγώ’, κάπου καταπιεζόταν, και έβγαινε άλλο πράγμα. Αυτή η σεμνότητα που έβγαινε νομίζω το έχω εισπράξει, με την έννοια ότι ήμουν σε γενικότερες γραμμές συμπαθής. Εφόσον δεν έβγαζα ένα εγώ-παθητικό χαρακτήρα, μοιραία και ο θεατής ήταν ζεστός απέναντί μου. Κάποιες στιγμές με απασχόλησε όμως αυτή η σεμνότητα. Τι ήταν αυτό; Ήταν η σεμνότητα ένα συναίσθημα το οποίο βγαίνει μέσα από τον χαρακτήρα μου και εκδηλώθηκε; Ξέρουμε ότι όλα τα έχουμε εν δυνάμει μέσα μας και το καλό και το κακό και είναι θέμα σε ποια ατραπό θα βρεθείς για να βγάλεις το ένα ή το άλλο. Ή μήπως ήταν μια δειλία; Μπορεί ο άλλος να θέλει να εκδηλώσει κάτι και να φοβάται να το εκφράσει. Η δειλία μεταφράζεται βέβαια με πολλούς και διάφορους τρόπους, από μια ανάγκη να είσαι συμπαθής, από μια ανάγκη να μην χάσω την δουλειά μου, από μια ανάγκη τι θα πει ο κόσμος, ποιο προφίλ θέλω να έχω προς τα έξω, που και εκεί αν αρχίζεις και τα σκέφτεσαι όλα αυτά μπορεί να ανακαλύψεις ότι τελικά είσαι πιο εγωιστής απ’ τους άλλους.

Έχετε αισθανθεί ποτέ μόνος σας; Γιατί όταν από νεαρή ηλικία μπαίνετε σε αυτή την διαδικασία να πηγαίνετε την πραγματικότητα ένα βήμα παραπέρα, ενδεχομένως να μην βρίσκεται συνοδοιπόρους σε αυτή την διαδρομή.

Πολλές φορές. Νομίζω ότι πάντα ήμουνα μόνος. Υπάρχει ένα μικρό σημείο αναφοράς που διαφοροποιεί τα πράγματα, ότι ο άλλος που είναι μαζί μου μπορεί να νομίζει ότι είμαστε 100% μαζί, ενώ εγώ ξέρω ότι δεν είμαστε 100% μαζί γιατί ξέρω ότι είμαι από φύση μόνος μου. Συγχρόνως όμως με παρηγορεί και κάτι: ότι φιλοσοφικά όλοι ήμαστε μόνοι. Αλλά νομίζω ότι και βιωματικά είμαστε όλοι μόνοι.

Ποιοι άνθρωποι ή καταστάσεις σας έχουν επηρεάσει περισσότερο;

Πολλοί άνθρωποι και ομάδες που είχα βρεθεί με επηρέαζαν ακόμα και σε θέματα μεταφυσικά καθαρά, αλλά ακόμα και σε σχέση με την Εκκλησία που διατηρώ μια φιλική σχέση με ανθρώπους πνευματικούς που είναι στον χώρο της Εκκλησίας. Η διαφορά είναι αυτό που λέμε ότι και η μεταφυσική και οι άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί με όλα αυτά, που μπορεί να μην ταιριάζουνε με την Εκκλησία είναι γιατί η Εκκλησία ίσως να μην μπορεί να τους έχει αποδεχτεί, αλλιώς υπάρχουνε πολλά κοινά σημεία. Εν πάσει περιπτώσει νομίζω ότι τώρα περνάμε μια φάση σαν πλανήτης, σαν άνθρωπος, μια φάση μετάλλαξης. Νομίζω ότι σιγά-σιγά θα ξεφύγουμε από το ‘εγώ’ και θα μπούμε στο ‘εμείς’. Όταν θα μπούμε στο ‘εμείς’ οι καινούριες γενιές, τότε θα αρχίσει ένα καινούριο στάδιο όπου το είδος θα μπορέσει να προχωρήσει το είδος. Αρχίζουμε και ξεπερνάμε το στάδιο που κράτησε πολλά χρόνια που οι άνθρωποι ήταν του ‘εγώ’ και του ‘φαίνεσθαι’. Το λέω ακριβώς επειδή τα γεγονότα στον πλανήτη υποχρεώνουν τον άνθρωπο να αρχίσει να σκέφτεται διαφορετικά, να ξεφύγει από τα υλικά και να μπορέσει να ευχαριστηθεί και από τα άλλα. Ο κόσμος πέρασε πολέμους και ζούσε για το υλικό κομμάτι, υπήρχε μέσω της ύλης. Η ύλη όμως είναι η ατραπός της ψυχής, το όχημα της ψυχής. Άρα νομίζω ότι σιγά-σιγά ξεφεύγουμε από την ύλη. Όλοι αυτοί οι πόλεμοι εκεί οδηγούν, το ότι ξαφνικά μπορούμε να ανακαλύψουμε και άλλα πράγματα, να ευχαριστιόμαστε και με άλλα πράγματα πολύ πιο απλά και καθημερινά που τα είχαμε πετάξει.

Σε όλα αυτά η Θεία Δύναμη που βρίσκεται;

Η Θεία Δύναμη υπάρχει, όπως την εννοεί ο καθένας βέβαια. Ένας επιστήμονας την εννοεί διαφορετικά, ένας θρησκευόμενος διαφορετικά, ένας που φιλοσοφείν διαφορετικά, και ένας που έμαθε να βλέπει τα πράγματα από μια οξεία πλευρά και συναισθηματικά μπορεί να το βλέπει και φανατικά. Και έχουμε τα αποτελέσματα το φανατισμού μπροστά μας καθημερινά πλέον.

Η δική σας σχέση με την θρησκεία;

Έχω μια καλή σχέση. Η μελέτη μου και η επαφή μου με διάφορους ανθρώπους, και με ανθρώπους της Εκκλησίας, είναι αυτό που εμένα με ικανοποιεί και έχω δει πολλά πράγματα που μου έχουν ανοίξει πόρτες, μου έχουν δώσει τα κλειδιά και έχω ανοίξει πόρτες που μπορεί μέσα από άλλους χώρους να μην το είχα καταφέρει. Μου έχει δώσει το κλειδί και άνοιξα την  πόρτα και είπα ‘κοίτα να δεις είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα που είχα βρει από την άλλη πόρτα, από την άλλη διαδρομή’ και κάπου συγκλίνουν σε ένα ίδιο. Πρακτικά καθημερινά έχουμε μια γεννήτρια που παράγει ρεύμα και τα διαφορετικά καλώδια από την ίδια γεννήτρια φτάνουν σε διαφορετικά σημεία. Το ίδιο πράγμα είναι. 

Φιλοσοφία και θρησκεία ανέκαθεν ακολουθούσαν διαφορετικές διαδρομές. Εσείς νιώσατε ποτέ λόγω του φιλοσοφείν να αποστασιοποιείστε από την θρησκεία;

Είναι διαφορετικό πράγμα η Θρησκεία και διαφορετικό πράγμα η Εκκλησία. Πολλές φορές από την Εκκλησία ναι, αποστασιοποιήθηκα. Στην θρησκεία όμως πάντα έβρισκα σημεία αναφοράς και ένωση. Αλλά το ίδιο και σε ένα κείμενο αρχαίο, φιλοσοφικό που μου έδινε κάτι. Και το ίδιο είμαι ανοικτός στο να αποδεχτώ αυτό που αποδέχεται ένας επιστήμονας. Η διαφορά του είναι ότι και αυτός φτάνει μέσω της έρευνας εκεί που έχει φτάσει η θρησκεία αλλά όχι η Εκκλησία, γιατί ξέρουμε τι συμβαίνει σε όλες τις θρησκείες με την Εκκλησία, με την καλή και την κακή έννοια. Πολύ ενδιαφέρον κατά την γνώμη μου είναι αν κανείς διαβάζει μυθολογία. Η δικιά μας μυθολογία. Αν διαβάσει κανείς μυθολογία μπορεί να ζήσει τη ζωή του απίστευτα όμορφα. Και η μελέτη των θρησκειών. Ο Χριστιανισμός αν τον μελετήσει κανείς βρίσκει πολύ ενδιαφέροντα πράγματα όπως επίσης και στον Βουδισμό, άσχετα αν ο Χριστιανισμός δεν δέχθηκε ποτέ τον Βουδισμό.

Συνοψίστε μου την φιλοσοφία της ζωής σας σε μια πρόταση.

Διαδρομή, αναζήτηση του εαυτού. Όλη μου την ζωή, τα 70 μου χρόνια και βάζω και την βρεφική ηλικία, είμαι σε μια διαδρομή αναζήτησης του εαυτού.

Τον βρήκατε;

Όχι, ακόμη τον ψάχνω.

Νομίζετε ότι θα τον βρείτε;

Όχι, αλλά δεν με απογοητεύει γιατί πιστεύω ότι όποιος είναι μετά από μένα θα προχωρήσει και αυτός και κάποτε θα φτάσουμε σαν ανθρωπότητα στην ολοκλήρωση.

Κάπου έπρεπε να μπει μια τελεία στη συζήτηση. Ο κ. Γαλανός έπρεπε να φύγει για τα γυρίσματα, κι εγώ συνεπαρμένη από την κουβέντα μας ένιωθα σαν μωρό που του παίρνουν το γλειφιτζούρι. Μετά από μια ώρα συζήτησης δεν είχα ανοίξει καν το ντοσιέ με τις ερωτήσεις. Δεν ήξερα αν έκανα την συζήτηση περισσότερο για τους αναγνώστες ή για μένα. Με συνεπήρε σαν ένα καλοσχεδιασμένο πνευματικό ταξίδι. Συνειδητοποίησα πόσο οικείο είναι αυτό το ταξίδι της ανάλυσης για τον ίδιο όταν άρχισε σιγά-σιγά το σώμα του να βυθίζεται στον καναπέ. Άνεση και πνευματική χαλάρωση μαζί. Είπαμε πολλά και δυστυχώς έντυπα αρκεστήκαμε στην αποσπασματική αναφορά τους.

Σας ευχαριστούμε που μοιραστήκατε ένα κομμάτι του ‘φιλοσοφείν’ σας μαζί μας κ. Γαλανέ. Εις το επανιδείν!